«Διαφάνειες εν-δυμάτων»: Εκεί που η Ποίηση νικά τη φθορά
Επιμελείται και γράφει η Ρένα Τζωράκη©
Υπάρχουν ποιητικές βραδιές που δεν εξαντλούνται στη συμβατικότητα μιας βιβλιοπαρουσίασης, αλλά μεταμορφώνονται σε αληθινές τελετουργίες λόγου, μέθεξης και πνευματικής ανάτασης. Μια τέτοια βραδιά, πλημμυρισμένη από απλότητα και ταυτόχρονα από ένα σπάνιο εσωτερικό μεγαλείο, είχαμε την ευλογία να ζήσουμε στο Πολύκεντρο Ηρακλείου, με αφορμή την παρουσίαση της 7ης ποιητικής συλλογής της Ελένης Μωυσιάδου-Δοξαστάκη, «Διαφάνειες εν-δυμάτων» (εκδόσεις Ιωλκός). Μια ξεχωριστή εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν οι Εκδόσεις Ιωλκός, το Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης και η Λέσχη Ποίησης Ηρακλείου, την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 19.30 μ.μ .
Η «Μωυσιάδεια» ποιητική τεχνική και η διπλή της αφετηρία
Η Ελένη Μωυσιάδου-Δοξαστάκη, φιλόλογος με μακρόχρονη και καταξιωμένη παρουσία στον χώρο της ποίησης από το 2009, επιστρέφει με μια ποιητική φωνή πιο ώριμη, πιο κατασταλαγμένη και ουσιαστική από ποτέ.
Όπως εύστοχα επισημαίνεται και από την κριτική ματιά των ομοτέχνων, η φυσιογνωμία της συλλογής διαγράφεται μέσα από τη συνύπαρξη δύο διακριτών αλλά αλληλοσυμπληρούμενων οπτικών: εκείνης που στρέφεται προς τον δημόσιο κόσμο, τη μνήμη και την Ιστορία (αντλώντας έμπνευση ακόμα και από την ομηρική Ιλιάδα και την ανάγκη του ανθρώπου να ενδυθεί τη δύναμή του), και εκείνης που εστιάζει στον άνθρωπο, στην οικογένεια, στον έρωτα και στην εσωτερική αμφιβολία.
Ο ίδιος ο τίτλος, «Διαφάνειες εν-δυμάτων», λειτουργεί ως μια ευρηματική λεκτική κατασκευή. Ιδίως η ιδιότυπη γραφή με την παύλα να διακόπτει τη λέξη («εν-δυμάτων»), επισημαίνει με ευαισθησία τη σχέση ανάμεσα σε ό,τι περιβάλλει τον άνθρωπο και σε ό,τι αυτός επιχειρεί τελικά να φανερώσει.
Με δημιουργικές καταβολές που συνομιλούν με τον Κωνσταντίνο Καβάφη, τον Μπέκετ και τη μεγάλη μας παράδοση, κάθε ποίημα φέρει κάτω από τον τίτλο του μια μικρή, πυκνή σημείωση-εισαγωγή. Τα 39 στοχαστικά και λυρικά ποιήματα της συλλογής γίνονται διαφάνειες της ψυχής που ανοίγουν έναν βαθύ διάλογο με την εποχή μας:
«Και θα χαθεί ο κόσμος απ΄τους ανέραστους, μου είπε.
Αυτοί δεν βλέπουν πουθενά την ομορφιά, το θαύμα.
Μονάχα την ασχήμια...»
— από το ποίημα «Προφήτης»
Από τη στοχαστική ενατένιση των τύμβων της ελληνικής διαδρομής μέχρι την κάθαρση της «Αμώμου Γαίας» —όπου «ο ήλιος νίπτει της γης τα ανομήματα, να τη φωτίσει πάλι, άμωμη, άσπιλη, κι αγνή»— η Ελένη Μωυσιάδου-Δοξαστάκη μάς υπενθυμίζει πως η τέχνη είναι το καταφύγιο της ανθρωπιάς μας σε καιρούς δίσεκτους.
Η δημιουργική συνάντηση των τεχνών
Η βραδιά υπήρξε υποδειγματική χάρη στη συνέργεια χαρισματικών ανθρώπων που ένωσαν τις φωνές τους με εκείνη της ποιήτριας:
Οι ομιλητές: Η Μαρίνα Δετοράκη-Flusin (καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης) και ο Γιάννης Δημητρακάκης (καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης), με τις εύστοχες, διεισδυτικές και βαθιά κριτικές προσεγγίσεις τους, φώτισαν τις πολυεπίπεδες πτυχές του βιβλίου, αναδεικνύοντας τον νοηματικό του πλούτο.
Η φωνή και η απαγγελία: Η Μαρία Φραγκιαδάκη, εξαίρετη φιλόλογος, χάρισε την αισθαντική της φωνή χωρίς την ανάγκη μουσικής υπόκρουσης, ενώ ο Αντώνης Περαντωνάκης (καθηγητής Γαλλικής Φιλολογίας, σκηνοθέτης και ηθοποιός) με τη δωρική, γεμάτη παλμό απαγγελία του, έδωσε σάρκα και οστά στη σιωπή των σελίδων.
Ο συντονισμός: Η Άννα Δοξαστάκη, ψυχοθεραπεύτρια μέσω Τέχνης, συντονίζοντας την εκδήλωση, οδήγησε τη ροή της βραδιάς με αβίαστη χάρη, ζεστασιά και βαθιά ψυχογραφική ευαισθησία.
Όταν η ανάγνωση γίνεται νέα δημιουργία
Διαβάζοντας τη συλλογή της Ελένης απνευστί, ένιωσα τους στίχους της να δρουν καταλυτικά μέσα μου. Όπως η ίδια γράφει στον καθηλωτικό της τετράστιχο επίλογο:
«Η ποίηση ανθίζει κάθε μέρα.
Μέσα σε πεδία των μαχών
και σ΄εποχές ειρήνης
η ποίηση ανθίζει κάθε μέρα.»
— «Αντί Επιλόγου»
Αυτί οι «σπόροι αλήθειας» βλάστησαν αμέσως στην ψυχή μου, γεννώντας ως οργανικό αντίλαλο και τη δική μου ποιητική κατάθεση — μια ζωντανή απόδειξη πως η αληθινή ποίηση γεννά πάντα νέα τέχνη:
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές αυτής της ξεχωριστής βραδιάς. Και σε εσένα, αγαπημένη μας Ελένη, ευχόμαστε από καρδιάς το σπουδαίο αυτό 7ο πόνημά σου να αγαπηθεί όσο του αξίζει και να ταξιδεύει παντοτινά καλοτάξιδο σε ανέφελους, φωτεινούς Ουρανούς!
Δημοσίευση σχολίου